Kolor dachu. 13 kłopotliwych pytań dotyczących koloru pokrycia dachowego

Decyzja dotycząca koloru pokrycia dachowego nie jest łatwa. Odpowiednie zestawienie barw dachu i ścian zewnętrznych decyduje bowiem o wyglądzie całego domu. Możliwości jest wiele, więc dość skomplikowany wybór rodzi sporo wątpliwości i pytań...

Więcej o pokryciach dachowych znajdziesz w Muratorze 8/2014. Partnerem akcji jest firma BRAAS

Kolor dachu

Kolor dachu powinien pasować do elewacji i komponować się z otoczeniem. Ciemnoszary, grafitowy, czarny - wybór dachówki w tym kolorze, szczególnie w przypadku dachówki płaskiej, podkreśli awangardowy charakter budynku, doskonale pasując do nowoczesnych elewacji. (fot. BRAAS) Autor: BRAAS

1. Czy plan zagospodarowania przestrzennego może określać kolor dachu? Dlaczego?

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest prawem lokalnym – może i dość często narzuca kolorystykę dachu (na przykład na terenach zachodniej Polski, w okolicach Gorzowa Wielkopolskiego). Stąd tak ważne jest zapoznanie się z jego zapisem przed planowaną inwestycją. Wymóg projektowania dachów o podobnej kolorystyce rodzi się z potrzeby zachowania ładu przestrzennego, poszukiwania unikalnego charakteru danego miejsca. Warto wspomnieć przykłady miejscowości francuskich. Charakterystyczna czerwonopomarańczowa dachówka ceramiczna w Prowansji stała się natchnieniem dla wielu artystów. Dzisiaj trudno o jednolity kolor dachów  – mamy tylu różnych producentów, tyle materiałów i tak różne gusta. Działania poszczególnych gmin ograniczają się najczęściej do podania palety dopuszczalnych kolorów, eliminując stosowanie tych nietypowych, a więc wyróżniających się w terenie – na przykład niebieskich.

2. Jaka powinna być kolejność decyzji przy dobieraniu kolorystyki domu?

Narzuca ją sam proces budowlany – pokrycie dachowe wykonuje się przed wykończeniem elewacji zewnętrznych. Wybór kolorystyki dachu jest więc jednocześnie decyzją o charakterze nadrzędnym. Dachówki nie będziemy zmieniać przez dziesięciolecia, tymczasem ściany zewnętrzne budynku maluje się co kilka, kilkanaście lat (co otwiera pole do większych eksperymentów kolorystycznych).

3. Czy kolor dachu ma wpływ na temperaturę na poddaszu?

Przy odpowiednio zaprojektowanej izolacji kolor dachu w zasadzie nie powinien mieć wpływu na temperaturę wnętrza. W praktyce jednak ciemny dach bardziej się nagrzewa. Oddawane przez niego ciepło będziemy najbardziej odczuwać, otwierając okna dachowe w upalne letnie dni. Istotny dla odbieranej przez nas temperatury jest również materiał pokrycia – z problemem ciepła oddawanego przez rozgrzany dach będą musieli się zmierzyć zwłaszcza właściciele dachu pokrytego czarnym gontem bitumicznym lub blachą.

4. Czy przy dobieraniu kolorystyki dachu jego kształt ma znaczenie?

W zasadzie nie. Jeśli jednak dach będzie miał większy kąt nachylenia i będzie dość rozbudowany (na przykład mansardowy lub wielospadowy), jego kolor może zdominować, a nawet przytłoczyć bryłę budynku – szczególnie wtedy, gdy dach jest ciemny. W tradycyjnej architekturze drewnianej polskich dworów duże kryte gontem ciemne dachy były elementem wyróżniającym, stanowiły o ich pięknie, dzisiaj niekoniecznie...

Zdaniem eksperta

Czy ciemny kolor dachu sprawia, że na poddaszu jest dużo cieplej?

Doradza ekspert z firmy BRAAS

Powszechnie znanym faktem jest, że ciemne powierzchnie bardziej absorbują światło od jasnych. Ciemne dachy w słoneczne dni mogą nagrzewać się do nawet 85°C, co oczywiście przekłada się na większą temperaturę w środku budynku. To z kolei może znacząco zwiększyć nasze rachunki, jeśli zaczniemy korzystać z zużywających dużo prądu klimatyzacji. Czy zatem wybór ciemnego koloru dachu jest niekorzystny? Czy wybór modnych ciemniejszych odcieni zawsze musi zwiększać rachunki za prąd i klimatyzację? Absolutnie nie - rozwiązaniem jest odpowiednia izolacja.

Przykładem takiego systemu izolacyjnego może być system DivoDamm, firmy Braas, eliminujący mostki termiczne. Poszczególne elementy systemu łączy się ze sobą i układa jako jedną powierzchnię ponad krokwiami. Dodatkową zaleta jest fakt, że całość może być montowana bez deskowania. System wykonany jest z poliuretanu PIR, który osiąga najlepsze wartości izolacyjne także przy niewielkiej grubości materiału.

5. Czy wybór materiału na dach jest jednocześnie powiązany z wyborem kolorystyki?

Niektóre materiały narzucają nam swoją kolorystykę. To stwierdzenie ma swoje odniesienie przede wszystkim do materiałów naturalnych, które mogą zdecydowanie kojarzyć się z kolorem – jak gont, to czarny, jeśli dachówka, to ceglasta. Producenci blachodachówek i dachówek bitumicznych oferują nam tymczasem bardzo bogatą gamę kolorystyczną. Stąd coraz częściej pojawiające się niebieskie dachy, które szpecą, niestety, podmiejski krajobraz, negatywnie wyróżniając się w otoczeniu. Kolorystyka domu, w tym dachu, powinna poszukiwać relacji z naturą, dlatego zachęcam do korzystania z palety naturalnych kolorów. Warto też dokładnie przyjrzeć się specyfice materiału, zobaczyć, czy rzeczywiście dobrze wygląda on w danym zabarwieniu. Dobór kolorów zawsze powinien się odbywać w sklepie (lub – jeszcze lepiej – w naturze) – tam, gdzie większy fragment pokrycia możemy zobaczyć z bliska – nie wybierajmy jego kolorów z katalogu czy w Internecie!

6. Jaki kolor dachu będzie najlepiej pasował do domu położonego na bardzo zalesionej działce?

Piękny ogród powinien zainspirować nas również do interesującego doboru kolorów. W takim wypadku naturalne barwy i materiały pozwolą nam się lepiej dopasować do otaczającej przyrody. Wśród wielu możliwych zestawień radziłabym unikać przede wszystkim ostrych kolorów – takich jak na przykład czysta czerwień czy błękit.

7. Czy stylizowanie domu na pewne wzorce narzuca rodzaj i kolor pokrycia dachowego?

Dom poszukujący danego stylu wymaga odpowiednich proporcji, materiałów i detali. Styl narzuca też konieczność zastosowania odpowiedniego materiału pokrycia dachu (kolor jest z nim zazwyczaj nierozerwalnie związany). Stylizowane domy kryje się najczęściej materiałami tradycyjnymi – gontem czy strzechą, lub udającymi tradycyjne – na przykład specjalnymi blachodachówkami.

8. Marzę o zielonym dachu. Jaki kolor elewacji będzie do niego pasował?

Najlepsze będą ciepłe, beżowe i żółtawe, odcienie, ale zielony dach pasuje również do białych ścian. Warto wtedy jednak dać na elewację inne zielone elementy – na przykład opaski okienne lub okiennice. Dobrą kompozycję utworzą też z nim naturalne materiały – drewno, brązowy lub żółty klinkier, kamień.

Warto wiedzieć

Moda na minimalistyczne kształty

Podpowiada ekspert z firmy BRAAS

W ostatnich latach na polskim rynku pokryć dachowych daje się zaobserwować dwa trendy: rosnące zainteresowanie dachówkami płaskimi oraz modę na ciemne kolory dachów. Dla osób szukających takiego rozwiązania firma  BRAAS przygotowała nowoczesny model dachówki Tegalit Protegon. 

9. Jaki kolor elewacji dobrać do grafitowego dachu?

Do takiego dachu pasują ściany w pełnej gamie kolorystycznej – od bieli do brązu, oraz materiałowej – dobrze wygląda przy nim zarówno klinkier, jak i okładzina drewniana. Grafit umożliwia również barwne, nietypowe rozwiązania. Z równym powodzeniem pojawia się w architekturze tradycyjnej (na przykład góralskiej), jak i w nowoczesnej.

10. Czy do brązowego dachu pasuje biała elewacja?

Zestawienie ciemnobrązowego dachu i białej elewacji było najczęściej powtarzanym rozwiązaniem jeszcze kilka lat temu. W tradycyjnej architekturze biała ściana i ciemne, nawet czarne drewno były typowe dla budynków wykonanych w technice tak zwanego muru pruskiego. Tak silne zestawienie kontrastowe wymaga jednak dopracowania i dużej troski o detal. Wybierając białą elewację (a decydować mogą w tym wypadku również względy finansowe), warto pomyśleć o drewnianych dodatkach – okiennicach, balustradach, wykończeniach krokwi. Kolorystyka elementów drewnianych nie musi być w takim wypadku koniecznie ciemnobrązowa – przełamując kontrast, możemy poszukać innych zestawień: od mahoniowych (czerwonych), przez jasne, nawet białe drewno, do pastelowych – niebieskich lub zielonych barw (na przykład okiennic). Próbując jednak oprzeć się dyktatowi białej ściany, chętnie zaproponowałabym wszelkie odcienie kremowożółte i beżowe – od jasnych do tych ciemniejszych – wykonane zarówno w technice surowego tynku, jak i z klinkieru. Ciepłe barwy ściany korzystnie ocieplą bryłę budynku – szczególnie polecam modne ostatnio odcienie beżu.

11. Jaki kolor dachu najlepiej pasuje do białej i kremowej elewacji?

Ściany białe i kremowe (a nawet delikatnie żółte) sprawdzają się w podobnych zestawieniach. Ładnie się komponują na przykład z cze­r­wonym lub ceglastym dachem. W przypadku białych ścian warto zastosować drewnianą stolarkę i inne elementy wykończeniowe, które ocieplą elewację. Kremowe są trochę mniej kontrastowe, więc równie dobrze wyglądają z białymi dodatkami i stolarką. Do obydwu kolorów pasują też zielone dachy, a do bieli dodatkowo grafit i brąz.

12. Z jakiego materiału wykonać pokrycie dachowe, jeżeli elewację stanowi klinkier? Czy dach powinien mieć ten sam kolor co cegły?

Cegła klinkierowa ma bardzo bogatą kolorystykę. Oprócz typowych odmian czerwieni na rynku można również spotkać ciepłe odcienie żółci i brązu. Do czerwonych okładzin z ceramiki proponowałabym zestawie­nia kontrastowe – dom z czerwonego klinkieru w zasadzie prawie nigdy nie będzie dobrze wyglądał z dachem z czerwonej dachówki. W takim wypadku właściwszy będzie grafit, który pasuje zresztą praktycznie do wszystkich odcieni klinkieru, ewentualnie ciemny brąz. W przypadku cieplejszych barw elewacji – żółtych i brązowych – proponowałabym dobranie dachówek w odcieniach brązu lub zieleni. Stosując szlachetne materiały wykończeniowe, do jakich należy również okładzina klinkierowa, należy pamiętać, że wymagają one odpowiedniego wykończenia dachu. Do cegły klinkierowej będzie bardziej pasowała dachówka cerami­czna lub gont niż zwykła blacha. Jaki materiał – i w jakiej kolorystyce – zastosować na pokrycie dachowe w drewnianym domu?

13. Jaki materiał – i w jakiej kolorystyce – zastosować na pokrycie dachowe w drewnianym domu?

Dla domów stylizowanych proponowałabym dach zielony w ładnym odcieniu, na przykład mchu. W przypadku budynków regionalnych, na przykład góralskich, najlepszy jest natomiast czarny, wykonany z gontu lub aluminiowej gontopodobnej blachoda­chówki z posypką. Z nowoczesnymi domami ze ścianami wyłożonymi drewnianą okładziną dobrze współgra dach ciemny – grafitowy lub w odcieniach szarości.