Co powoduje parowanie szyb i jak skutecznie zapobiegać kondensacji pary wodnej?

Wiele osób żali się na parowanie szyb w swoich domach czy mieszkaniach, nie wiedząc jak sobie z tym poradzić. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że przyczyną jest wada konstrukcyjna stolarki okiennej. W zdecydowanej większości przypadków jest to jednak naturalne zjawisko fizyczne, które świadczy o wysokiej jakości szyb zespolonych, a nie o usterce.

Do kondensacji pary wodnej dochodzi najczęściej w czasie chłodniejszego okresu w roku. Dodatkowo prace domowe takie jak prasowanie, gotowanie czy pranie, sprzyjają pojawieniu się wody na szybach. Dobra wiadomość jest taka, że dzięki prostym rozwiązaniom dostępnym na rynku, możemy znacząco zredukować, a nawet całkowicie wyeliminować to uciążliwe zjawisko. Przyjrzyjmy się im bliżej.

Kondensacja, czyli skraplanie pary wodnej na powierzchni szyb okiennych jest zjawiskiem powszechnym. Dlatego nie powinniśmy się martwić, że występuje tylko w naszym domu czy mieszkaniu. Pojawia się ono zarówno w przypadku okien z profili PVC jak i drewnianych, w starszych modelach stolarki okiennej, jak i w nowych energooszczędnych oknach z bardzo korzystnym, niskim współczynnikiem Uw.

Kondensacja pary wodnej - Vetrex

Kiedy zmagamy się z kondensacją pary wodnej?

Parowanie szyb pojawia się najczęściej jesienią i zimą, jednak zjawisko dotyczy także innych pór roku. Występuje, gdy zaczyna się okres wzmożonej wilgotności, czyli na przykład w okresie wiosennych deszczy i burz. Ponadto, parowanie szyb wzmaga się szczególnie wiosną i jesienią, gdy mamy do czynienia z dużą różnicą temperatur między dniem a nocą, a mieszkania i domy nie są już lub jeszcze ogrzewane. Skraplanie szyb często występuje także tuż po zakończeniu prac remontowych (po malowaniu czy tynkowaniu), czy w oddanych dopiero do użytku mieszkaniach i domach. Podczas remontu stosuje się bowiem materiały wymagające sporej wilgotności, takie jak beton czy gips, a niektóre powierzchnie wymagają długiego okresu schnięcia.

Kondensacja pary wodnej - Vetrex

Wysoki poziom wilgoci unosi się w powietrzu przez cały rok zwłaszcza w kuchniach i łazienkach. Pojawia się podczas kąpieli, czy w trakcie gotowania. Na parowanie okien wpływ może mieć też położenie okien w stosunku do stron świata – najczęściej występując od północy. Pojawia się również tam, gdzie tworzone są przestrzenie zamknięte, na przykład w momencie umieszczenia przy oknach mebli, czy zawieszeniu w nich grubych firanek i zasłon.

Kondensacja pary wodnej - Vetrex

Co jest powodem skraplania się pary wodnej na szybach?

Z reguły parowanie szyb wiąże się ze zbyt dużym poziomem wilgotności w pomieszczeniu, a także ze znaczną różnicą temperatur na zewnątrz i wewnątrz budynku. Permanentne zjawisko skraplania się pary wodnej może świadczyć o słabej wentylacji.

Parowanie zewnętrznej powierzchni szyby wiąże się z wysoką izolacją cieplną szyb zespolonych (tj. niskim współczynniku przenikania ciepła Uw). Na zewnątrz wydostaje się niewielka ilość ciepłego powietrza ze środka budynku, więc zewnętrzna szyba pozostaje zimna, a tym samym, w wyniku skraplania wilgoci, dochodzi do pojawienia się pary wodnej. Na to zjawisko częściej narażone są zabudowania zlokalizowane na obszarach o dużej wilgotności powietrza, np. w pobliżu jezior, czy rzek.

Kondensacja pary wodnej - Vetrex

Parowanie szyb wewnątrz mieszkania czy budynku dotyczy rzadziej okien starszego typu, a zdecydowanie częściej pojawia się w przypadku nowoczesnych termoizolacyjnych szyb zespolonych. Powietrze staje się wilgotne podczas gotowania, prania, czy prasowania, nie wydostaje się na zewnątrz i nadmiar pary wodnej osiada na szybach, które są chłodne. W tym przypadku skraplanie zaczyna się w rogach i brzegach okien, w przeciwieństwie do kondensacji pary wodnej na zewnętrznej powierzchni szyby, która w pierwszej kolejności pojawia się w środkowej części. Kondensacja pary wodnej wewnątrz pakietu szybowego może wynikać z rozszczelnienia pakietu, co wiąże się z koniecznością jego wymiany.

Jakie są konsekwencje skraplania się szyb?

Na pewno skraplanie pary wodnej na powierzchni szyby zmusza do częstego czyszczenia i wycierania okien. Zaparowane szyby zmniejszają też w jakimś stopniu widoczność, co dla niektórych może być niekomfortowe. Ponadto intensywnie skraplająca się woda może także niszczyć parkiet czy panele, szczególności w przypadku dużych okien sięgających do podłogi. Przede wszystkim jednak duża wilgotność w pomieszczeniach może w perspektywie czasu doprowadzić do powstania pleśni, czy grzybów na ścianach, w pierwszej fazie głównie wokół okien. Z kolei w wyniku tego może pojawić się nieprzyjemny zapach, a w najgorszym wypadku nawet alergia u domowników.

Kondensacja pary wodnej - Vetrex

Jak zapobiec parowaniu szyb?

Zimowy mróz, czy wiosenny, bądź jesienny deszcz nie zachęcają do otwierania okien. W przypadku problemu z kondensacją najważniejsze jest jednak usuwanie nadmiaru wilgoci z powietrza z budynków na zewnątrz oraz zachowanie dopływu świeżego powietrza. Osadzaniu się kropel pary wodnej na szybach można przeciwdziałać, uchylając okna nawet na krótko, czy regularnie wietrząc pomieszczenia. To ostatnie jest szczególnie ważne w przypadku parowania szyb po wewnętrznej stronie pakietu szybowego.

Z kolei, aby zachować odpowiedni poziom cyrkulacji powietrza niezbędne jest zainstalowanie w budynkach wentylacji grawitacyjnej bądź mechanicznej lub modernizacja tych instalacji w przypadku starszych budynków. Inną możliwością jest montaż specjalnych nawiewników okiennych bądź ściennych, które umożliwiają doprowadzenie powietrza do pomieszczeń nawet przy szczelnie zamkniętych oknach. Nawiewniki zwykle montowane są w górnej części okna lub na ścianie w pobliżu stolarki okiennej. Wiele nawiewników chroni jednocześnie przed hałasem z zewnątrz. Wśród najbardziej popularnych znajdują się nawiewniki higrosterowane, ze sterowaniem automatycznym, które mogą być instalowane bezpośrednio na oknie, nawiewniki ciśnieniowe – posiadające automatyczną regulację ilości dostarczanego powietrza w zależności od różnicy ciśnienia na zewnątrz i wewnątrz pomieszczenia, a także sterowane ręcznie nawiewniki dwusystemowe – doradza Krzysztof Smolnik, ekspert z firmy Vetrex.

Kondensacja pary wodnej - Vetrex

W pomieszczeniach, które narażone są na dużą wilgotność, warto zainstalować z kolei szyby zespolone o jak najniższym współczynniku przenikania ciepła Ug, wyposażone w ciepłe ramki dystansowe, które dzięki swoim właściwościom ograniczają do minimum liniowe straty ciepła. Taką role spełnią chociażby dostępne w ofercie Vetrex termiczne ramki międzyszybowe Master Therm, obniżające ryzyko skraplania się pary wodnej na szybie wewnątrz pomieszczenia.

Wnioski

Kondensacja w stolarce okiennej wiąże się przede wszystkim z warunkami atmosferycznymi takimi jak wysoka wilgotność powietrza, a także duża różnica temperatur wewnątrz i na zewnątrz budynku. Może także wynikać z nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji. Nie powinna ona praktycznie w żadnym wypadku wzbudzać jednak naszego niepokoju.

Tematem wentylacji warto zainteresować się już na etapie konstruowania i budowania domu, czy przy zakupie mieszkania. Warto także mieć na uwadze, że proste czynności takie jak regularne wietrzenie pomieszczeń oraz rozwiązania w postaci nawiewników okiennych, w znacznym stopniu ograniczają albo całkowicie eliminują problem parowania szyb.

tekst: Vetrex